Maartje Goudswaard

16.10.2011

2011-10-16T12:11:00.001+02:00

Na vijf maanden, een reis terug naar Nederland, mijn 32ste verjaardag gevierd en 33ste levensjaar ingeluid te hebben weer eens bericht van de immer groene heuvels aan de oostkust van Zuid Afrika. De winter is voorbij, de vogels bouwen hun nesten, de bloemen poppen op uit de grond, verse aardbeien uit de tuin, onze geadopteerde straathond brengt haar puppy op in de bosjes naast ons huis, ons klein katje wordt een volwassen poes.

Het ziekenhuis is nog steeds het ziekenhuis en is aan niet al teveel verandering onderhevig, behalve afwisseling van enkele artsen, de TB afdeling die een zeer noodzakelijke grondige verbouwing ondergaat en dat er opnieuw gepraat wordt over het aanleggen van een asfaltweg, maar dat hoort men al zo lang hier.

De regering wil een landelijke ziektekosten verzekering invoeren en ons district is een van de vijf pilot gebieden waar in de aankomende vijf jaar een begin mee wordt gemaakt. Het samenvoegen van de private en publieke gezondheidszorg met als doel een gelijke behandeling van eenieder ongeacht inkomen. De verschillen in behandeling in de respectievelijke ziekenhuizen en de immense verschillen tussen arm en rijk (die slechts toeneemt) is een instandhouding van de situatie gedurende apartheid, er is effectief niets veranderd voor de arme bevolking. Het wordt ongetwijfeld een zeer moeizaam politiek proces, zoals het gevecht van Obama in Amerika.

Mijn leven is hier simpel. Omringd door natuur met constant vogelgekwetter en de luxe van een zacht klimaat, vruchtbare grond, chocolade en goede wijn uit de winkel is er niet veel om over te klagen.

Gefascineerd ben ik van de Xhosa en hun cultuur. Hoe meer ik de taal begrijp, hoe meer ik probeer te begrijpen waar ze vandaan komen. Het doet me beseffen wat jarenlange onderdrukking met de psychologie van een volk doet en hoezeer dit de eigenwaarde ondermijnd. Zoals Nelson Mandela in de hoogtijdagen van zijn gevecht tegen de onderdrukking. Hij beseft zich dat hij op het moment dat hij in een vliegtuigje stapt en ziet dat de piloot zwart is zich afvraagt of dat wel goed zal gaan. Dat is toch een white man's job.. Zo diep groeien de wortels van de zwarte onderdrukking.

Een prachtig gedicht van de vroegere president van Senegal illustreert de verschillen in inzichten tussen de zwarte bevolking en de opgelegde westerse wijsheden.

Prière d'un petit enfant nègre, 1943
(in Anthologie de la nouvelle poésie nègre et malgache, L.S. Senghor, éd. PUF, 1948)

Seigneur je suis très fatigué.
Je suis né fatigué.
Et j'ai beaucoup marché depuis le chant du coq
Et le morne est bien haut qui mène à leur école
[morne: mot créole, désigne une petite montagne isolée, de forme arrondie].
Seigneur, je ne veux plus aller à leur école,
Faites, je vous en prie, que je n'y aille plus.
Je veux suivre mon père dans les ravines fraîches
Quand la nuit flotte encore dans le mystère des bois
Ou' glissent les esprits que l'aube vient chasser.
Je veux dormir ma sieste au pied des lourds manguiers,
Je veux me réveiller Lorsque là-bas mugit la sirène des Blancs
Et que l'Usine
Sur l'océan des cannes
Comme un bateau ancré
Vomit dans la campagne son équipage nègre.....
Seigneur, je ne veux plus aller à leur école,
Faites, je vous en prie, que je n'y aille plus.
Ils racontent qu'il faut qu'un petit nègre y aille
Pour qu'il devienne pareil
Aux messieurs de la ville
Aux messieurs comme il faut.
Mais moi je ne veux pas
Devenir, comme ils disent,
Un monsieur de la ville,
Un monsieur comme il faut.
Je préfère flâner le long des sucreries
Où sont les sacs repus
Que gonfle un sucre brun autant que ma peau brune.
Je préfère vers l'heure ou' la lune amoureuse
Parle bas à l'oreille des cocotiers penchés
Ecouter ce que dit dans la nuit La voix cassée d'un vieux qui raconte en fumant
Les histoires de Zamba et de compère Lapin Et bien d'autres choses encore
Qui ne sont pas dans les livres.
Les nègres, vous le savez n'ont que trop travaillé.
Pourquoi faut-il de plus apprendre dans des livres
Qui nous parlent de choses qui ne sont point d'ici?
Et puis elle est vraiment trop triste leur école,
Triste comme Ces messieurs de la ville,
Ces messieurs comme il faut,
Qui ne savent plus danser le soir au clair de lune
Qui ne savent plus marcher sur la chair de leur pied
Qui ne savent plus conter les contes aux veillées.
Seigneur, je ne veux plus aller à leur école.

10-5-2011 Lobola

2011-05-10T20:53:00.003+02:00

Als vrouw moet er hier voor je betaald worden, in de vorm van een bruidsschat. Deze lobola bestaat uit vee, over het algemeen koeien. De benodigde hoeveelheid is afhankelijk van of je aanstaande al kinderen heeft (aftrek voor kroost voor het huwelijk), haar school heeft afgemaakt en eventueel gestudeerd heeft en of ze van een beetje vooraanstaande familie komt. Het huwelijk wordt wel pas als geslaagd gezien als er een kind komt. Vaak wil de man van te voren dan ook een garantie dat zijn vriendin wel vruchtbaar is, in dat opzicht is een kind voor het huwelijk wel een aanbeveling.

Op zich lief toch zo'n paar grazende beesten erbij als bruid zou je denken. Helaas is het meestal niet zo idyllisch en heeft het over het algemeen minder prettige consequenties. Het betekent eigenlijk dat de (familie van de) man de vrouw hiermee koopt. Na de huwelijksvoltrekking trekt ze bij haar schoonfamilie in en is aan hen overgeleverd. Haar man heeft na deze financiële opofferingen ook het recht om er een vriendin, of meerdere, op na te houden; hoe dat precies een verantwoording is snap ik nog steeds niet helemaal. Het wordt in ieder geval ongegeneerd toegegeven. Soms in mooie beeldspraak uitgelegd: " je wil toch niet elke dag maispap" of " iedere auto heeft een reservewiel".

Vandaag nog een zeer creatieve uitleg waarom mannen meerdere vriendinnen hebben: statisch gezien zouden er meer mannen op de wereld zijn volgens Zwai, onze data collector manager (ja zeker Isilimela hospital heeft een datacollector manager, voor hem werkt onder andere een informatieverzamelaar speciaal voor de afdeling verloskunde. Alle bevallingen worden door haar ingevoerd in een bepaald systeem, toch 80 bevallingen per maand. Toch 4 gevallen per dag en die gegevens ook nog verwerken en bespreken met de manager, ja zeker een full time baan. Maar over alle mensen die een baan hebben en het zeer onduidelijk is waar ze zich de hele dag mee bezighouden wil ik het nu even niet hebben. Zoals ook de housekeeper, die toeziet of de schoonmakers hun werk wel doen.) Zwai dus met zijn theorie over relaties. Meer mannen op de aarde, maar zo redeneert hij, omdat er zoveel mannen danwel in de gevangenis zitten, danwel starnakel dronken zijn, danwel op andere mannen vallen (dat vrouwen ook homo kunnen zijn deed er even niet toe) moeten de mannen die overblijven, waaronder hij, af en toe invallen voor de afwezige gasten.. Mmmmh, klein applausje voor zelfinzicht?
Nogal een inzicht gevend voorval; van de week bezocht een aardig stel de poli, niet vaak dat vrouw en man samen komen en dit keer keken ze ook nog verliefd, dus ik vroeg of ze getrouwd waren. Nee niet getrouwd maar het was wel d'r husband... Na enige verdere uitleg bleek dat het d'r vriend was en dat hij getrouwd was maar hier werkte en dus aan het einde van de maand altijd naar huis ging naar zijn vrouw en 2 kinderen. Maar in totaal had ie negen kinderen waarvan ook 2 bij zijn vriendin en ... toen ben ik afgehaakt.

De getrouwde vrouwen zijn ook niet gek en weten over het algemeen maar al te goed dat hun man er andere vrouwen op na houdt. De hoger opgeleide dames, zoals de zusters in het ziekenhuis, zijn zich er derhalve wel degelijk bewust van dat ze een groot risico op HIV lopen. Maar niets dat ze er tegen kunnen doen. Je man vertellen dat ie een condoom moet gebruiken zeker, ha, ook al zoiets waar die mannen allerlei theorieën over hebben waarom dit niet nodig is.

Leve de feminisering.

Laatst was er een man in de kinderafdeling die voor zijn kind zorgde, wat schattig vonden we dat allemaal, maar hij leek meer de opa van het mentaal geretardeerde kind. Navraag bij de zuster leerde ons dat hij inderdaad de opa is, maar ook de vader... Waarop de moeder of moet ik zeggen dochter is weggelopen van huis. Ongelooflijk, waar is het AMK als je het nodig hebt?

Eergisternacht weer een verkrachtingszaak, een meisje dat helemaal onder de modder zat, was de bosjes ingesleurd en verkracht door een onbekende man. Ze vertelt de hele geschiedenis alsof het gaat om een alledaagse gebeurtenis, wat het welbeschouwd eigenlijk ook is hier. Heel Nederland kent de verkrachter die in Utrecht bij de Uithof ronddwaalde in mijn jeugd. Hier is er geen beginnen aan om al deze zaken te publiceren. Ik denk dat we gemiddeld iedere week wel een verkrachtingszaak zien.
Ook moet de politie er zijn handen vol aan hebben. Wij moeten als arts bewijsmateriaal verzamelen op het slachtoffer. Dat betekent dat je al gauw een uur in de weer bent met wattenstokjes op alle mogelijke plekken, het uittrekken van haar en anderszins Sherlock Holmes-achtige bezigheden. De meeste tijd gaat echter nog zitten in het vouwen van de doosjes waar de wattenstaafjes in moeten. Dit is een ware intelligentie test op zich en mijn collega's en ik scheppen dan ook tegen elkaar op hoe snel we deze ikea achtige vouwsels (zonder handleiding) in elkaar frutsen. Dan moet je je voorstellen dat er terwijl je vernuftig dit driehoekige pakketje probeert te orichamien er een wattenstaaf met bewijsmateriaal in zit dat er niet weer direct moet worden afgeschraapt.
Het lijkt mij in ieder geval Gods onmogelijk voor de politie om met al deze opvangpapiertjes iets te doen, laat staan al die doosjes weer open te krijgen.

6-2-2011 Versus

2011-02-06T10:10:00.003+02:00

Na een kort verblijf in Nederland en Schotland voor de feestdagen nu alweer een tijdje terug in Isilimela. Toch nog een kleine terugblik op de verschillen.

Sneeuwstormen, platliggend treinverkeer, opgeraakt strooizout bij de eerste drie graden onder nul versus tropische stortbuien, zeer slecht begaanbare weg naar het ziekenhuis, overstroomde brug en derhalve afwezig patienten-vervoer oh ja en twee kapotte ambulances.
Zeurende mensen met gratis koffie en thee wachtend op de trein versus vier uur op een ambulance wachten en dankbaar zijn als hij eindelijk arriveert.
Hoge perinatale sterftecijfers in Nederland van iets van 7 per 1000 geboorten en aloude discussie over thuisbevalling versus sterftecijfers in Zuid Afrika van ongeveer 38 per 1000 en niet minder dan 206 in ons verwijzingsziekenhuis in Umtata in 2010; dertienjarige zwangeren, baby van 1,5 kilo die thuis geboren wordt en 4 dagen later naar het ziekenhuis wordt gebracht.
Oorlog verklaard aan de klantenservice van telefoonmaatschappijen (dank Youp) versus alweer meer dan een week compleet afwezige telefoonlijnen in het ziekenhuis en de telefoon in mijn huis doet het al paar maanden niet.
Gesprongen waterleidingen in Ierland, nationale crisis, aftredende politici met continue verslag door media versus maandelijks geen stromend water in ons ziekenhuis, en een al een jaar lekkende waterleiding.
Algehele ontruiming van het Meander Medisch Centrum vanwege stroomstoring en brand versus een wanneer nodig immer werkende generator in Isilimela ziekenhuis. (Ha!)
Elke dag een uur in de file naar werk versus in de stromende regen over modder wegen met de landrover een afgelegen kliniek bezoeken en onderweg drie vastgelopen auto's uit de greppel trekken.
Gemiddeld 5 kamers per huis en 7 miljoen huizen voor 17 miljoen mensen versus vier zusters in een kamer waar net vier bedden in kunnen en gezinnen met 12 kinderen in een rondaval (traditionele hut).
Youri van Gelder weer aan de coke, of toch niet, snap er het fijne niet van versus half Sweleni village voetbalteam in de klassieker tegen Isilimela hospital niet helemaal nuchter uit zijn ogen kijkend (helaas desalniettemin 2-1 nederlaag voor Isilimela hospital en verlies van de 100 rand inzet).
Steeds meer rotondes, vrijliggende fietspaden, dodehoekspiegels en stoplichten versus de Transkei-robot (robot is het woord voor stoplicht in Zuid Afrika) oftewel koeien op de weg.
Een regering die bondgenoot is met extreem rechts (die overigens ook nog eens de meest besproken figuur van 2010 is, dus wil er eigenlijk niet nog meer woorden aan vuil maken) versus weinig te kiezen met een grote politieke partij, corruptie zonder weerga en tot voor kort uitspraken over genezen van HIV met knoflook.

Zou nog wel even door willen gaan en doe dat misschien ook wel maar moet nu even naar het ziekenhuis voor een familie die een zieke kip heeft opgegeten (versus heel Duitsland aan de Dioxine eieren..).

13-12-2010 Maandagmorgen

2010-12-14T20:16:00.004+02:00

Ik las het weekend in de krant dat de slechtste tijd om te gaan shoppen in Zuid Afrika maandagmorgen is. Hoe dat zo vraag je je af? Nou, omdat dan de kans het grootst is dat overvallers toeslaan en je dus weleens gewond zou kunnen raken in the proces. Ik ga meestal toch niet shoppen op maandagmorgen maar toch nuttige informatie om in je achterhoofd te houden. Ik kan daar echter na vandaag aan toe voegen dat de maandagmorgen ook niet zo'n goede dag is om naar het ziekenhuis te gaan.
Momenteel doe ik een anesthesie training van twee weken in een provinciaal ziekenhuis in Port Elizabeth (de hoofdstad van de Eastern Cape provincie). De ellende die hier voorbijkomt is bijna niet voor te stellen. Ons kleine ziekenhuisje in de Transkei heeft ook te kampen met de nodige steekwonden en een ocasional schotwond maar hier in het grootste ziekenhuis van de hele provincie zie je alle ellende uit de wijde omtrek binnenkomen. Zo werd ik deze maandagmorgen verwelkomd door een aantal politiewagens bij de ziekenhuispoorten. Of ik even ergens anders wilde parkeren want er was net een politieman doodgeschoten door een gevangene... Onwaarschijnlijk verhaal, maar uiteraard elders geparkeerd en het ziekenhuis binnen gelopen. Al snel kwam ik achter het hele verhaal, de gevangene was in het ziekenhuis voor röntgenfoto's van het een of ander. Hij vroeg op een bepaald moment of hij naar de wc mocht, waarop de bewaker zijn handboeien afdeed en hij naar de wc liep, het wapen dat een vriend in de wc-tank had verstopt pakte zijn bewaker neerschoot en naar buiten rende. Nou schijnt dit niet de eerste keer te zijn dat iets soortgelijks voorvalt in dit ziekenhuis. Blijkbaar hebben niet alleen de ziekenhuizen maar ook de politie te lijden aan matig opgeleid personeel. Die handboeien zitten daar toch niet voor niets zou je denken?
Voordeel was wel weer dat de agent in het ziekenhuis werd neergeschoten waardoor hij toch in ieder geval in de buurt was van de nodige zorg. Na om half tien te zijn neergeschoten duurde het echter toch nog zes uur voor hij uiteindelijk werd geopereerd. Maar dan lagen er ook nogal wat andere operaties te wachten. Zoals een vrouw die zwaar gemolesteerd was door haar man, een vrouw waarbij haar oor en voet respectievelijk waren afgebeten en afgehakt door haar vriend maar ze kwam nu voor iets anders, een beklemde liesbreuk, een steekwond in de buik, etc etc. De chirurg is de hele nacht aan het opereren met soortgelijke casus en de orthopeed heeft een lijst wachtende van minstens drie dagen die hij mag doen als de chirurgische spoedgevallen zijn gedaan. De politieagent had slechts enkele darmlaceraties en zal het waarschijnlijk overleven.

Belangrijkste andere nieuws in de krant blijft die kidnapping en moord op dat Engelse net getrouwde meisje door de echtgenoot. Wat een ongelooflijk verhaal is dat. Als iemand me uit kan leggen waarom die gast dat gedaan, graag. Het lijkt nogal knullig geregeld met achterlaten van nogal wat sporen.

Er valt nog zoveel meer te vertellen, bijvoorbeeld over de obstetrie en de manier waarop artsen hier worden opgeleid, bijvoorbeeld dat een co-assistent 10 keizersnedes zelf moet doen voordat hij zijn co-schap afsluit. Wij krijgen er in Nl als co hooguit een of twee te zien, laat staan dat we er een doen.. Nou krijgen ze hier ook alle mogelijkheid om te oefenen aangezien meer dan 80 % van de bevallingen in een keizersnede eindigt. Alle mogelijke indicaties heb ik al voorbij zien komen, onder andere werd er een 1 kilo zware baby uit de baarmoeder gevist vanwege fetal distress. Voor de niet geneeskundigen onder ons, de overlevingskansen van zo'n baby buiten de baarmoeder zijn minimaal dus is het over het algemeen helemaal geen goed idee hem eruit te halen. Gebrek aan goede opleiding en supervisie lijkt een probleem waardoor bij het minste of geringste de baby er direct wordt uitgesneden.
De co-assitenten runnen ook de eerste hulp, doen ruggeprikken, intuberen, vangen de neonaten op na een keizersnede etc. Eerstejaars assistenten staan in hun eentje te opereren, grote buikoperaties bijvoorbeeld, of doen de meest ingewikkelde anesthesie-casus alleen, komt over het algemeen geen specialist aan te pas. Zo leer je natuurlijk wel lekker snel maar helaas niet altijd de beste techniek.

So far de beslommeringen van de grote stad.

http://www.news24.com/SouthAfrica/News/Warder-shot-in-Port-Elizabeth-hospital-20101213

22-10-2010 Burenruzie

2010-10-22T17:24:00.000+02:00

Vechtende mannen is hier een bekend fenomeen met de bijna wekelijkse steekwonden uit de lokale kroeg. Wellicht is dit te verklaren doordat er weinig tot niets te doen is en de jonge gasten dus in de bloei van hun leven een beetje rondhangen in de dorpen. Elk dorp heeft wel een lokale "shebeen" zodat ze zich in ieder geval nog kunnen laten vollopen. Dan is een klein ruzietje snel gemaakt, wordt 't bushknife getrokken en de tegenpartij, meestal vriend of familielid, toegetakeld. Vaak komen ze dan samen of met de hele familie/ vriendengroep de eerste hulp binnen zetten. Duidelijk wordt t nooit helemaal wie wie heeft gestoken en waarom. Hardop vraag ik me dan altijd af waarom het altijd de mannen zijn die dergelijke problemen veroorzaken en nooit de vrouwen.

Deze bewering moet ik echter toch wat intrekken na enige recente ervaringen. Een tijd geleden zag ik een oudere man die was aangevallen door zijn vrouw. Op het eerste gezicht leek er niet veel aan de hand echter bij verdere inspectie bleek dat zijn vrouw hem flink in zijn tong had gebeten. Ongeveer halverwege zijn tong was een gapende wond zichtbaar en zijn halve tong hing nog slechts aan een minimale hoeveelheid weefsel. Het scheelde erg weinig of zijn tong was helemaal doorgebeten. Ik vroeg mij af of deze meneer nog wel terug naar huis kon met zo'n agressieve vrouw maar dat was volgens hem geen probleem, ze had wel vaker dat soort buien.
Ook werd er enkele weken geleden een vrouw binnengebracht die met een ijzeren staaf bewerkt was door de buren. Ik, er van uitgaande dat dit een mannelijke buur was, haar direct aangeraden naar de politie te gaan en de nodige psychologische hulp verschaft. Die arme weerloze vrouw zomaar in elkaar gemept door de buurman, zo dacht ik. Na een en ander behandeld te hebben kwam er nog een ongeval binnen die werd geplaatst op de bank tegenover deze dame. Het leek dat de twee dames elkaar kenden en na enige navraag bleek dat dit de buurvrouw was die de staaf had gehanteerd.
Deze dame was er ook niet al te best aan toe met een gapende wond over de gehele bovenzijde van het hoofd. Dit bleek weer afkomstig van het bushknife van de buurvrouw met het ijzeren staaf letsels. Al met al niet helemaal duidelijk wie slachtoffer dan wel aanvaller was en psychologische steun nodig had. Ik heb ze nog wel geadviseerd om het met elkaar uit te praten in een poging de buurtverhoudingen wat te verbeteren. Echter beide dames verschenen in de loop van de week met aangifteformulieren om door mij te laten invullen op het spreekuur dus verzoening lijkt helaas niet aan de orde.

Als klap op de vuurpijl zag ik vandaag ook nog een allerschatigst mannentje van een jaar of vijf met een groot gat in zijn hoofd doordat een klasgenoot hem met een steen had geslagen. Ook al geen goede belofte voor de nieuwe generaties..

22-10-2010 Staking opgeschort

2010-10-22T17:16:00.000+02:00

Sorry voor de late berichtgeving, hopelijk hebben jullie je niet al te veel zorgen gemaakt maar begin september is de nationale staking officieel opgeschort. Alles in het ziekenhuis is weer als normaal.
Hoewel dat normaal zeer relatief is. De laatste maand was er zoals gewoonlijk weer van alles o/s "out of stock". Bijvoorbeeld de Magnesium, een zeer essentieel medicijn bij zwangerschapsstuipen, het was zelfs dusdanig dramatisch dat het verwijzingsziekenhuis ook weken zonder Magnesium heeft gezeten. Gelukkig hebben we sinds gisteren weer een voorraad. Daarnaast is er geen CTG papier, geen test om te checken wat de Rhesus factor is van zwangeren, zijn de "analysestrips" voor het bepalen van een Hb ook al maanden op en blijft het verkrijgen van laboratoriumresultaten een drama! De computers die op, jawel, 26 april zijn geïnstalleerd om de resultaten direct op te zoeken staan nog steeds werkloos op iedere afdeling te pronken.
Maar daartegenover staat dat het water al weer een tijd niet is uitgevallen, de röntgen al weer geruime tijd onafgebroken functioneert, we er weer een nieuwe permanente dokter bij hebben en ik een gezellige huisgenoot, dat we een radioloog in Nederland hebben gevonden die al onze vragen beantwoord over röntgenfoto's en echo's (halleluja !) en ik de eerste blindedarm-verwijdering heb uitgevoerd.
Daarnaast valt te melden dat sinds deze week zelf geoogste sla uit eigen groentetuin wordt verorberd en dat de Drakensberg prachtig zijn om in te wandelen (Giant's Cup Trail)!! (zie foto's op Picasa)

28-8-10 STRIKE part 2

2010-08-28T20:36:00.001+02:00

Het lijkt erop dat de staking grimmiger aan het worden is. Vandaag bereikte ons het nieuws dat een zuster in Nelson Mandela Academic Hospital in Umtata (ons verwijzingsziekenhuis) is neergestoken terwijl ze aan het werk was en is overleden. De aanvallers deden alsof ze een ziek persoon binnenbrachten en de zuster die kwam om te helpen staken ze neer.
Na het horen van dit bericht besloot een groot deel van de staf in ons ziekenhuis te vertrekken. Ook het keukenpersoneel vertrok uit angst voor aanvallen. Zat niets anders op dan zelf wat te koken voor de patiënten. Er zijn nog slechts 5 patiënten in de algemene afdeling, 14 in de TB afdeling en 8 in verloskunde (het ziekenhuis heeft 110 bedden) dus gelukkig geen grote hoeveelheid voedsel nodig.
Normaal gesproken heeft een van ons dienst en gaan de anderen weg in het weekend maar gezien de omstandigheden besloten we dit weekend hier te blijven met zijn drieën. Zo kunnen we in ieder geval keizersnedes doen en hoeven we zo min mogelijk mensen door te sturen.
Na het doen van een keizersnede op een 16-jarige die niet wilde vorderen (waarschijnlijk omdat haar bekken te klein is voor de grote baby) zijn we naar de keuken gegaan om een traditionele maaltijd in elkaar te draaien. Mqushu (uitgesproken met een klik; de q als een "klok klok"-klik, is een soort van bonenprut), gekookte wortelen en een ei is waar de patiënten het vanavond mee moeten doen.
De MDR-TB (multidrug resistant) patiënten willen massaal vertrekken omdat er geen verpleging is en ze weinig te eten krijgen. Deze patiënten hebben een TB-bacterie die tegen de normale behandeling resistent is en worden met andere medicijnen behandeld. Mochten ze ook tegen deze behandeling resistent worden zijn er weinig opties meer over om ze te behandelen. Als ze echt uit het ziekenhuis vertrekken zonder behandeling dan bestaat er niet alleen het risico dat ze zelf niet meer behandeld kunnen worden maar ook dat ze de resistente bacterie verspreiden in hun omgeving. Rampzalig.
Mocht er geen overeenstemming bereikt worden begin volgende week dan zal waarschijnlijk de politie ook gaan deelnemen aan de staking. Dit zou betekenen dat de weinige bescherming die de ziekenhuizen nu al hebben ook verdwijnt. Voor het eerst dat het een voordeel is dat we zo afgelegen liggen, 17 kilometer onverharde weg is tot nu toe een goede barrière voor aanvallen.

http://www.dispatch.co.za/article.aspx?id=428668

26-8-2010 Staking

2010-08-26T17:02:00.004+02:00

Sinds vorige week donderdag is de publieke sector in staking in heel Zuid Afrika. De scholen hebben de afgelopen maanden al meerdere malen het werk neergelegd uit protest voor de lage salarissen. De regering heeft echter weinig stappen ondernomen om aan de wensen tegemoet te komen. Hierop is de hele publieke sector in opstand gekomen en heeft massaal het werk neergelegd.
In ons ziekenhuis begon het een week geleden met zusters die in normale kleding op het werk verschenen en enkelen die niet kwamen opdagen op het werk.
Dit werd gevolgd door protest acties: zang (waaronder "give me my machinegun" in Xhosa) en dans van de gehele staf voor het ziekenhuis. Een plakkaat op het hek dat alleen patiënten met een noodgeval behandeld worden. Het verzoek van het ziekenhuis management om alle patiënten die niet in kritieke toestand verkeren te ontslaan. De politie die komt surveilleren om te controleren dat de veiligheid gewaarborgd blijft.
Er gaan verhalen de ronde van ziekenhuispersoneel dat in elkaar is geslagen in omliggende ziekenhuis door mensen van de vakbond omdat ze aan het werk waren. Hierdoor heerst er angst onder het personeel om naar het werk te komen. Gelukkig komen in ons ziekenhuis de meesten wel opdagen en voeren ze alle taken zo goed mogelijk uit. Ook het ziekenhuismanagement is aanwezig en probeert een goede middenweg te vinden tussen steunen van de staking en de patiënten van de nodige zorg voorzien.
Deze middenweg is niet makkelijk te vinden. Vandaag zijn we overgegaan tot het ontslaan van het grootste gedeelte van de patiënten in de TB-afdeling. Degenen die waren opgenomen voor dagelijkse injecties en in een redelijke conditie verkeren zijn naar huis gestuurd aangezien in het ziekenhuis de zorg niet gewaarborgd is en het voedsel dreigt op te raken. Thuis krijgen ze hopelijk zorg en voedsel van de familie, hebben ze de medicatie in eigen bezit en zijn ze niet afhankelijk van al of niet aanwezige zusters die de pillen moeten geven.
Onze apotheek opent gelukkig voor patiënten die HIV medicatie of andere chronische medicatie nodig hebben. In andere delen van het land zijn grotere ziekenhuizen compleet gesloten en worden medicijnen niet uitgegeven. Het effect dat dit heeft op resistentie tegen HIV en TB medicatie is niet te overzien. Niet te denken aan al die patiënten met chronische ziekten zoals diabetes of hartfalen die zonder medicatie komen te zitten. Ook noodgevallen worden niet aangenomen in bepaalde ziekenhuizen.
Er zijn prive-ziekenhuizen maar deze hebben niet de capaciteit de zorg over te nemen en zijn veel te kostbaar voor het overgrote gedeelte van de bevolking.
Het is nog niet duidelijk hoe lang deze staking gaat voortduren. Vandaag zijn er grote protestmarsen geweest. Wellicht dat de regering de eisen nu gaat inwilligen. 8,6 % ipv 7 % salarisverhoging en 1000 Rand huizing-toeslag ipv 700 Rand lijkt geen groot struikelblok. Na de verhoging van hun eigen salarissen eerder dit jaar is hier echter waarschijnlijk geen geld meer voor over.
Ik moet nu naar het ziekenhuis voor een keizersnede. Gelukkig kunnen we die nog wel uitvoeren doordat de was-afdeling zo goed was vandaag de doeken en operatiejassen te wassen. De operatie-assistent is niet aanwezig maar dat bleek gister geen probleem.
Helaas hebben we geen Magnesium meer dus is het hopen dat er niemand met zwangerschapsinsulten binnenkomt.
Later meer...

14-8-2010 Circumcision season

2010-08-14T14:01:00.002+02:00

In de winter en zomer is er een lange schoolvakantie, deze wordt gebruikt voor een ritueel voor alle jongens die de leeftijd hebben bereikt om "man te worden". De officiële leeftijdsgrens is 18 jaar maar controle hierop is er amper en jongere jongens willen maar al te graag deelnemen om daarna door de omgeving als echte man gezien te kunnen worden. De jongens gaan dan ook vaak zonder toestemming van de ouders vrijwillig mee. Het komt ook voor dat de traditionele leiders jongens dwingen deel te nemen. Ze worden meegenomen naar de "bush" en daar aan een initiatie ritueel onderworpen. Gedurende een maand verblijven ze daar onder erbarmelijke omstandigheden en moeten ze zien te overleven zonder eten, onderdak en kleding. Een ware uitputtingsslag, zeker in de koude wintermaanden.
Het belangrijkste deel van het ritueel is de traditionele besnijdenis. Een al of niet gecertificeerde "traditionele chirurg" bewerkt de jongens een voor een met een mes. Over het algemeen wordt hetzelfde mes voor alle jongens gebruikt. Daarna wordt het bewerkte lichaamsdeel in bladeren gepakt en niet al te veel meer naar omgekeken.
Nelson Mandela, die hier in de buurt is opgegroeid, heeft dit ritueel ook ondergaan en refereert eraan als een zeer pijnlijke ervaring.

De gevolgen van dit van oudsher uitgevoerde gebruik zijn immens en het is niet te bevatten dat het nog steeds op deze grote schaal wordt uitgevoerd. Afgelopen jaar zijn ... 91 ... jongens overleden in de Eastern Cape ten gevolge van de traditionele besnijdenis en het gebrek aan zorg rond de ingreep. 150 jongens belandden in het ziekenhuis. Een groot aantal verliest jaarlijks geheel of gedeeltelijk zijn penis. Cijfers over de hoeveelheid HIV besmetting zijn niet bekend maar gebruik van hetzelfde niet gesteriliseerd materiaal voor alle jongemannen lijkt ideaal voor het vergroten van de toch al enorme aantallen HIV besmettingen.
Er is officieel goedkeuring van de ouders en een medisch rapport vereist, bij gebrek hieraan worden de jongens soms door de politie uit de bush opgepikt en naar het ziekenhuis gebracht. Zo hebben wij meerdere malen groepen in dekens gewikkelde, beschilderde tieners in het ziekenhuis gehad. Bij onderzoek vindt je dan afwijkingen variërend van een klein schrammetje tot uitgebreide geïnfecteerde wonden. Als afsluiting van de wintervakantie worden feesten gehouden om de mannelijkheid van de tieners te vieren en begrafenissen voor degenen die het niet gehaald hebben..

Zie onderstaande artikelen:

http://www.dispatch.co.za/article.aspx?id=412603
http://www.mg.co.za/article/2010-06-17-eastern-cape-circumcision-death-toll-rises-to-13

20-7-2010 krantenartikel

2010-07-20T19:35:00.004+02:00

Op de voorpagina van een van de grootste Eastern Cape kranten:

http://www.dispatch.co.za/article.aspx?id=418347
"No food for hospital patients"

en de rectificatie:

http://www.dispatch.co.za/article.aspx?id=422498
"Port St Johns hospital did have food"

20-7-2010 WORLDCUP!

2010-07-20T19:24:00.001+02:00

Een week na de sluiting van het WK een kleine terugblik. Enkele weken voor het feest van start ging werden er steeds meer “Bafana bafana” shirts gesignaleerd in het ziekenhuis en vroeg men continu aan elkaar: "can you feel it? it is (almost) here.."
Ook werd er druk gespeculeerd over het succes van het WK in een land als Zuid Afrika: de stadions zouden half leeg zijn, er werden allemaal kaarten achter gehouden, de sexindustrie zou het erg druk krijgen met al die voetbalfans met verspreiding van HIV tot gevolg, de criminaliteit zou een groot probleem zijn, etc.

Ik had twee weken vrij om met mijn zusje met vriendje en Eveline een paar wedstrijden te bekijken. Kaarten voor de groepswedstrijden besteld en aangezien Veerle er dusdanig van overtuigd was dat “we” de kwartfinale tegen Brazilië zouden spelen ook hiervoor kaarten aangeschaft.
Gedurende de groepswedstrijden in Durban en Kaapstad kwamen we steeds meer in de stemming en verzamelden een toenemend aantal attributen. Aan illegale kaarten voor de round of 16 bleek ook niet moeilijk te komen. Daarna inderdaad de kwartfinale tegen Brazilië, waarna we er, toch enigszins verrassend, nog steeds niet uitlagen.
Helaas hield voor ons het feest op aangezien er ook weer gewerkt moest worden. Bij terugkomst in Isilimela bleek het ziekenhuispersoneel wel erg met ons meegeleefd te hebben en naar ons uitgekeken op de tribune. Dienst tijdens de halve finale en met oranjepruik door het ziekenhuis wat voor de patiënten weer een leuke ervaring was.

Nadat Eef en ik begrepen dat in Nederland mensen 3 tot 4 duizend euro neertelden voor een “FINALE arrangementje” vonden we dat we niet achter konden blijven, ook al hadden we dan geen kaarten, en besloten op vrijdagmiddag naar Johannesburg te vertrekken. Op de dag van de finale om 12 uur in vol ornaat naar Soccer city om nog kaarten te proberen te bemachtigen. “Need tickets” op wangen gekalkt en direct enkele hoopgevende reacties, maar snel gedesillusioneerd bij het horen van de exorbitante bedragen. Wel geïnterviewd door de nodige media: Al Jazeera, een vooraanstaande Zuid Afrikaanse internetzender en BBC radio.
Mooi aan onze zoektocht naar kaarten was wel dat je de meest uiteenlopende figuren spreekt en je de verhalen hoort van wat mensen al niet voor een toeren uithalen om "ERBIJ TE KUNNEN ZIJN". We hadden zelf ook 14 uur in een bus gezeten met aankomst om drie 's nachts in Johannesburg-city (en dan wel zo'n bus met vijf in plaats van vier stoelen naast elkaar en die City to City heet omdat hij ALLE steden op de route aandoet) maar er waren er ook die vakanties afbraken en kosten noch moeite spaarden om een vliegticket te boeken. Een enkeling kwam uit Tanzania rijden. De mensen in de chartervluchten uit Nederland hadden 6 uur op Schiphol in het vliegveld zitten wachten door onduidelijke oorzaak. Ook aandoenlijke verhalen: ouders die drie kaarten voor hun zoons zochten en zichzelf opofferden door in de kroeg te gaan kijken. Een Spaans–Nederlands stel op huwelijksreis. Verder half "bekend Nederland" gespot die ook even over kwam vliegen.
Uiteindelijk bij het KNVB ophaalpunt gebivakkeerd en daar de allerlaatste kaarten te pakken kunnen krijgen. De overwinning om het stadion in te komen, de show mee te maken, Mandela zo dichtbij te hebben en de wedstrijd in het echt te kunnen zien was al zo'n feest dat de nederlaag slechts een kleine domper was. Toch trots op “onze jongens” dat ze zover zijn gekomen (en gelukkig dat de overtredingen op de Spanjaarden niet fataal afliepen).
Terugkijkend op het WK bleek van de meeste speculaties het tegenovergestelde de waarheid. Daverende opkomsten, een onvoorstelbare gastvrijheid en service tot en met de meest drukke en volle terrassen. Prostituees die klagen over weinig klandizie omdat iedereen naar voetbal zit te kijken. Parkeerruimte te over, goede wegen. Zelfs WC papier op alle openbare toiletten. Zeer veilig door de enorme hoeveelheid politie.

Interessante fenomenen: de omnisupporter (hoeveel attributen van verschillende landen kan ik aantrekken/ omhangen), de multi-purpose van de vuvuzela (bijvoorbeeld als bieropenener), Ruud Krol als commentator op de Zuid Afrikaanse televisie (formidabel Nederlands accent) en de oranjecamping uiteraard, heerlijk als je de uit Nederland ingevlogen bewaker over een sjaletje hoort praten (onze Zuid Afrikaanse vrienden waren erg onder de indruk van de organisatie maar vooral gecharmeerd van de pletterpet...).

Nu maar hopen dat de enorme investeringen die het land heeft gedaan om het WK te organiseren (ten koste van andere noodlijdende sectoren) ook iets terug gaan doen voor het land. Het is niet mijn verwachting dat diep ruraal Zuid Afrika er echter enige baat bij zal hebben. Het is moeilijk te bevatten dat de steden waar de voetbalwedstrijden gespeeld werden en het gebied waarin Isilimela ziekenhuis zich bevindt tot hetzelfde land behoren. Een ziekenhuis dat je bereikt door 17 km onverharde weg af te leggen en waar de simpelste dingen ontbreken door gebrek aan geld en goed management. Zie hiervoor het krantenartikel op de voorpagina van een van provinciale kranten.

12-5-2010 Isilimela

2010-05-12T22:50:00.000+02:00

http://www.dispatch.co.za/2001/04/02/features/HOSPITAL.HTM

Zeer boeiend artikel over het ziekenhuis in 2001. Gelukkig is er wel het een en ander veranderd sindsdien. Zoals transport, de ambulance komt toch zeker op een gegeven moment, al duurt het vaak even (tot een halve dag is niet abnormaal).
En met de komst van een mobiel netwerk kan er altijd gebeld worden, de aanwezige vaste lijnen liggen er bijna altijd uit. Ook zijn er inmiddels heuze laptops zodat we zelf resultaten kunnen checken van de tests die we hebben verstuurd, dat wil zeggen ALS er netwerk is, het materiaal daadwerkelijk is aangekomen, niet heeft gelekt, juist is gelabeld en de patiëntennaam en leeftijd dusdanig zijn overgenomen dat je ze ook weer terug kunt vinden. We zullen zien...
Er is in ieder geval geen tyfus op dit moment en sinds vandaag hebben we een tweede nigeriaanse arts die het team is komen versterken. Dat betekent vijf hele artsen. Wat een verademing als ze straks ingewerkt zijn en diensten kunnen gaan draaien!
De uitrusting van het ziekenhuis is er zeker op vooruit gegaan, niets te klagen over onze volledig uitgeruste operatiekamer. Vooral het gebrek aan personeel is een probleem. Twee verpleegkundigen op de vrouwen-, mannen- en kinderafdeling maakt het lastig te verwachten dat dagelijks de temperatuur wordt gecheckt, voedingen worden gegeven of andere controles worden uitgevoerd.
De pathologie blijft ongelovelijk, mijn collega heeft vannacht nog bijna een liter vocht verwijderd dat zich rond het hart had verzameld ten gevolge van tuberculose-infectie. Na het verwijderen van het vocht was de afwijking op echo nauwelijks afgenomen, van zo'n 7 centimer naar 6,3 cm. Misschien kan iemand berekenen hoeveel vocht er in totaal rond zijn hart moet hebben gezeten?

26-4-2010 the Kraal - Mdumbi

2010-05-06T19:45:00.000+02:00

Na de aanschaf van een mountainbike enkele weken terug werd het tijd voor het verrijden van de eerste koers alhier. Een drietal keer heen en weer naar de Kraal (toch zo'n vijf kilometer verderop en met twee flinke klimmetjes) was volgens Annelieke en mij genoeg voorbereiding om een wat grotere uitdaging aan te gaan.
Het doel was Mdumbi backpackers, zo'n 60 km meer westelijk aan de kust gelegen. De auto stond daar geparkeerd vanwege een wandeltocht terug naar huis, een deel van de Wild Coast Hiking Trail. Een wandeltocht die langs de kust loopt en prachtig is! Je loopt hele stukken over het strand, door rivieren, over heuvels, bijzonder mooi (zie de foto's).
Maargoed de eindbestemming van de koers was dus bepaald. De route werd met behulp van Dylan (de eigenaar van de Kraal) uitgezet op de kaart en zou ons door vier dalen leiden. Weddenschappen werden gemaakt over het wel of niet op de fiets blijven zitten bij bepaalde beklimmingen.
Wellicht niet ontoevallig viel de rit samen met de traditioneel eerste koers van het jaar in Nederland: "Klimmen-Banneaux-Klimmen" in het Limburgse heuvellandschap.

De eerste twee dalen waren naar beneden prima te doen maar terug omhoog een ander verhaal. Geen haarspeldbocht te bekennen maar gewoon recht omhoog naar ongeveer 1000 meter hoogte. Je hebt op zo'n mountainbike gelukkig een miniscuul klein verzet zodat je eigenlijk altijd wel kan blijven doortrappen, echter door wegslippen danwel bijna achterover vallen werden de weddenschappen toch kansloos verloren.
Hierna werd het stijgingspercentage door het feit dat er bochten in de weg zaten wat milder en zou de tocht verder voortvarend kunnen verlopen. Echter, ondanks de kaart, de vooraf ingewilligde aanwijzingen en ons feilloze richtingsgevoel, miste we ergens een afslagje waardoor we volkomen uit de richting bij de kust in een natuurpark uitkwamen. Het gevolg was dat we door het natuurpark konden fietsen wat natuurlijk mooi was maar ook dat we enigszins achter op schema kwamen te liggen en dat de hoeveelheid af te leggen kilometers aanzienlijk was toegenomen..
Het leek erop dat we wellicht Dylan of Johan van de respectievelijke backpackers zouden moeten bellen voor een lift. Nou is het gevoel om te arriveren in een auto met twee fietsen achterin toch anders dan op eigen kracht glorieus het einddoel bereiken.
Men was ons goedgezind zo het bleek want in het natuurpark stuitten we op Will die ons een lift kon geven uit het natuurpark en aangezien hij toch geen haast had ook nog door het derde dal... Nou stappen we uiteraard niet bij iedereen in de auto maar als hij in een natuurpark werkt kan er natuurlijk niet veel misgaan dachten we zo. Nou ja, daarna was het eigenlijk uitfietsen naar Mdumbi waar we ruim op tijd aankwamen voor een duik in de o zo prachtige, knal blauwe Indische oceaan.
Aangezien in de tour en de elfstedentocht vals is gespeeld door het gebruik van niet toegestane voertuigen en onze krachtsinspanning toch wel hiermee te vergelijken was was ons gevoel van glorie niet al teveel aangedaan.
's Avonds flink pasta gestapeld en bij het kampvuur heroïsche verhalen verteld over de ontberingen.

21-4-2010 Tar road

2010-04-21T18:25:00.001+02:00

Na een paar weken radiostilte hier weer een update vanuit de Transkei (de oude benaming voor de wild coast).
Het is druk als altijd in het ziekenhuis, drie dokters voor 110 bedden en een populatie van 160 000 is echt wel wat aan de krappe kant. Er is plek voor 11 artsen maar door gebrek aan geld en mensen die bereidt zijn in een dergelijke uithoek te willen werken functioneert het ziekenhuis al jaren met veel te weinig dokters. In 2004 was er zelfs geen enkele arts. Al enkele weken zouden twee Nigeriaanse artsen ons komen versterken echter halverwege de onverharde weg waren ze al dermate ontmoedigd dat ze nu voornamelijk druk zijn bij het ministerie van gezondheid om ergens anders geplaatst te kunnen worden en hebben wij ze nog niet gezien.

Mijn huidige collegae, Annelieke en Annelore, zitten hier nu zeven maanden en zij zijn de eerste westerse artsen in het ziekenhuis. Zowel voor het ziekenhuispersoneel als voor hen uiteraard met de nodige aanpassingsproblemen tot gevolg. Maar nu kan je goed zien dat de energie die ze hebben gestopt om het ziekenhuis beter te laten functioneren z'n vruchten begint af te werpen. De zusters en het management hebben inmiddels alle vertrouwen in de werkwijze van de blanke artsen. De cijfers laten zien dat de bedbezetting van 30 naar 80 % omhoog is geschoten. Daarnaast danken de operatie-assistenten god dat de prachtige, volledig uitgeruste operatiekamer eindelijk weer functioneert nadat ze begonnen zijn met het uitvoeren van keizersnedes en kleine chirurgische ingrepen. Na de opleiding tot ok-assistent hebben de arme zusters zich twee jaar een ongeluk verveeld omdat er geen ingrepen gedaan werden.
Anesthesie-assistenten zijn er helaas niet wat het uitvoeren van meer ingrepen belemmert aangezien voor een ingreep altijd twee artsen nodig zijn, nogal een aanslag op de bezetting.

Verder goed nieuws: er komt waarschijnlijk een NGO een immens HIV programma opzetten. Ze willen projecten gaan verzorgen in alle klinieken en ze willen een arts, apotheker en kinderverpleegkundige aannemen voor het ziekenhuis. Dat is een geschenk uit de hemel aangezien onze patiënten met grote uitzondering op tijd met HIV behandeling starten of überhaupt weten wat de ziekte inhoudt. De meerderheid vindt zichzelf "not ready" om zich te laten testen als ze nog gezond zijn, pas bij verregaande symptomen zijn ze hiertoe bereid. Patiënten met een CD4 getal van onder de 10 (oftewel de volledige afwezigheid van afweercellen) komen wekelijks het ziekenhuis binnen. Behandeling is in een dergelijk laat stadium zeer moeilijk. Educatie en een uitgebreid behandelproject kan wellicht de epidemie enigszins in de hand houden in dit gebied met zijn immens hoge HIV-prevalentie. De handtekeningen zijn nog niet allemaal gezet maar het lijkt erop dat het van de grond gaat komen.
Hopelijk komt dit project niet "with the tar road", de vaste uitdrukking hier als je niet verwacht dat iets gaat gebeuren aangezien de regering al meer dan tien jaar van plan is de weg te asfalteren en iedereen de hoop heeft opgegeven...

22-3-2010 Human Rights Day

2010-03-22T21:44:00.000+02:00

Na vier dagen dienst en in mijn eentje in het ziekenhuis zit het weekend er gelukkig op.
Het gehele spectrum aan mogelijke afwijkingen is wel zo'n beetje voorbij gekomen. Van een vrouw die niet meer sprak noch op haar benen kon staan na een ruzie met haar man tot een zeer kortademige HIV positieve patiente met de helft van de normale zuurstof saturatie.
Daartussen het volgende: drie personen met steekwonden (waarvan een door zichzelf toegebracht in een poging zichzelf van het leven te beroven) twee slangenbeten waardoor gezwollen ledematen, maar dat kan ook het gevolg zijn van het door familie het afbinden van het aangedane lichaamsdeel om te voorkomen dat het gif zich naar de rest van het lichaam verspreid, klinkt logisch maar helaas contra-productief.
Verder een prematuur van 1,6 kilo met een moeder met de mazelen, een baby met de mazelen en longontsteking, een vacuumbevalling en vastzittende schouders. Verder patiënten met: heftige pijnen bij ?? obstipatie?, een abortus, insulten bij een menigitis, collaps na toedienen van medicatie voor schizofrenie. Een jongeman met ingeslagen schedel en een bloeding in zijn hoofd. Een toerist met diarree. Enz enz..

De combinatie van verveeldheid, drank en armoede zorgt voor een gegarandeerde toestroom van steekwonden en andere toegebrachte verwondingen in het weekend. Zo ook dus dit lange weekend, hoewel de naam van de feestdag je toch zou doen hopen dat men elkaar minder toetakelde.

Blij dat de gewone werkweek weer gaat beginnen.

15-3-2010 Bevallingen

2010-03-22T21:10:00.000+02:00

Op de dag dat in Nederland Geesje per keizersnede ter wereld kwam omdat zij in stuit lag en er niet via de gebruikelijke weg uit wilde heb ik mijn eerste keizersnede en tweelingbevalling gedaan, waarvan de tweede in stuit. Dat zijn van die toevalligheden...
Yvon en Victor van harte!
Foto's van de keizersnede volgen, vastgelegd door een fotograaf van AHP, het recruitement bureau voor buitenlandse artsen, die toevallig die dag op bezoek was.

13/14-3-2010 Tsitsa falls

2010-03-22T20:50:00.003+02:00

Tijd voor een weekend ontspannen bij de Drakensberg na alle activiteiten in en rond het ziekenhuis. Lekker om even weg te zijn en wat andere backpackers te ontmoeten, nou ja die bleken er niet te zijn.
Angela, Ady, de paar maanden oude Nika en de geit voorzagen ons van heerlijk eten en de nodige entertainment, zoals spannende verhalen over kajakavonturen. Onder andere ervaringen uit gewisseld over de techniek van het reponeren van een “schouder uit de kom”. Dit blijkt een veelvoorkomende blessure bij kajakkers; we hebben het hier wel over het type kajakker dat zich van watervallen laat storten en dergelijke. Als je met een kajaktrip een paar dagen weg bent van de bewoonde wereld is het handig om het probleem ter plekke te kunnen oplossen.

Dankzij de wolken waren de omstandigheden goed om te wandelen, hard te lopen en boeken te lezen bij het kampvuur. Heb de zipline bij de waterval en het kajakken, na bovenstaande verhalen en andere voor de hand liggende redenen, maar even gelaten voor wat het was.

Voor foto's:

Vermeldenswaardig zijn nog Annelieke haar eerste ervaringen met het gooien van pijltjes richting een dartbord, de dagen erna vroeg ze zich af waar die spierpijn toch vandaan kwam.

12-3-2010 Ervaringen in het ziekenhuis

2010-03-14T23:22:00.001+02:00

Inmiddels ben ik bijna alweer een maand aan het werk in het ziekenhuis. Nu mijn inwerkperiode officieel voorbij is en sinds een week ook alle handtekeningen gezet en formulieren ingevuld zijn om mij ook daadwerkelijk uit te betalen lijkt het me tijd voor een bericht over de eindeloze hoeveelheid nieuwe ervaringen in het ziekenhuis.
Het is sowieso een hele uitdaging om zonder laboratorium en röntgenfoto’s diagnoses te stellen. Laboratorium hebben we niet en de bepalingen die we nodig achten sturen we naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis. Helaas hebben we ook geen "labadministrator" zodat de uitslagen die terugkomen overal en nergens te vinden zijn maar vaak niet op de plek waar je ze logischerwijs zoekt. Daarnaast heeft in verband met opeenvolgend het ontbreken van water, stralingsmeters en chemicaliën de radiologie drie weken niet gefunctioneerd. Waarom die materialen niet aanwezig waren? Mijn eerste analyse is dat in zijn algemeenheid problemen pas worden gesignaleerd als iets daadwerkelijk niet meer functioneert of personeel besluit zonder bepaalde apparatuur niet te werken. En dan is het dus wat aan de late kant om achter de benodigde zaken aan te gaan en heeft het tot gevolg dat iets eerst een tijd niet werkt.
Chronische hoest, een voorgeschiedenis van tuberculose, “energieverlies”, afvallen, afwezige ademgeluiden en bij kloppen geen hol maar dof geluid past vaak bij een longabces zo blijkt. Het plaatsen van mijn eerste thoraxdrains was bij dergelijke patiënten. Na het aflopen van grote hoeveelheden pus voelen zij zich, ondanks het feit dat er dan een dikke slang uit hun borst steekt, na enkele dagen aanmerkelijk opgeknapt.

Meest schrijnend zijn zonder meer de ondervoede kinderen. In de paar weken heb ik er toch al enkele voorbij zien komen. Door het vaak aanwezige oedeem over hun hele lichaam lijkt het in eerste instantie minder erg dan het daadwerkelijk is. Hun kleine lichamen zijn echter meestal volledig uitgeput. Holle ogen, een zwak huilen en algehele lusteloosheid is het gevolg. Ze kunnen bijna niets hebben en het is dan ook erg moeilijk ze goed te behandelen. Hun hart kan niet veel aan waardoor je ze niet teveel kan geven maar ze moeten natuurlijk wel wat binnenkrijgen om aan te sterken. Een wankel evenwicht.
Verder hebben we nu een mazelen epidemie en komen kinderen geregeld binnen met ernstige infecties als bijkomende complicatie. Een uitdaging is daarbij om te voorkomen dat andere patiënten worden besmet; zoals het dichthouden van de deuren van de isolatiekamers waar deze kinderen liggen opgenomen.
Die kleintjes kunnen zo snel achteruitgaan en zijn zo moeilijk in te schatten dat de kindergeneeskunde niet mijn favoriete vakgebied is. Een van de grootste problemen is ook om een infuus in de intens kleine en vaak ingevallen vaatjes te krijgen. Echt een drama als je het mij vraagt. Het kost vaak al een half uur om überhaupt een vaatje te vinden, en dan nog een infuus erin te krijgen... Gelukkig kan ik hier altijd Annelieke of Annelore bij roepen, maar ja niet tijdens mijn dienst helaas. Tijdens mijn eerste dienst ben ik er dan ook meer dan een uur mee bezig geweest bij een patientje en was meer dan verbaasd toen het uiteindelijk lukte. Bij een andere, enkele maanden oude baby met een bloedvergiftiging lukte het niet en hem heb ik een botnaald moeten geven om de antibiotica te kunnen toedienen.

De verloskunde is mijn vaste afdeling voor de aankomende maanden en alles loopt daar redelijk gestroomlijnd vergeleken met de andere afdelingen; TB en de algemene afdeling. Er zijn voldoende en over het algemeen redelijk goed opgeleide verloskundigen. Alleen voor de moeilijke bevallingen worden wij er bijgeroepen. De door mij uit Nederland meegebrachte kiwi (een kleine handvacuümpomp) wordt door hen met veel enthousiasme ontvangen. In de eerste week heb ik hem al twee keer met succes gebruikt en nu wordt hij door de daarbij aanwezige verloskundige aan al haar collega’s uitgebreid gedemonstreerd.
Maar ook bij de verloskunde kunnen sommige eenvoudige dingen heel ingewikkeld zijn. Een mevrouw met “negatieve antistoffen” moest binnen 72 uur immunoglobulinen krijgen nadat ze bevallen was van een kind met positieve antistoffen om problemen met een volgend kind te voorkomen. Dit medicijn bleek echter helaas niet in het ziekenhuis aanwezig. Dan zijn er twee opties leek mij: het medicijn gaat naar de moeder of de moeder gaat naar het medicijn. Optie één leek mij beter, rust regelmatig en reinheid zijn hier nog niet helemaal uitgevonden maar om moeder en kind twee uur verderop een injectie te laten halen leek mij het andere uiterste van een rustig kraambed. Gelukkig kon ons verwijzingsziekenhuis in Umthata ons wel een injectie uitlenen. Het ziekenhuis transport zou het wel kunnen ophalen. De dienstdoende chauffeur bleek echter niet te bereiken en de zuster is enkele uren zoet geweest deze te achterhalen. Uiteindelijk is hij toch op pad gestuurd en na enige overredingskracht van de dokter aldaar (de baas van de bloedbank erbij gehaald omdat ze het eerst niet wilden uitgeven als er geen bloedtest van de patiënt aanwezig was) kreeg hij de globulines mee. Aan het eind van de avond arriveerde de chauffeur weer bij ons in het ziekenhuis en leek alles goed gelukt. De volgende ochtend werd ik echter gebeld met de vraag van de dagzuster of het de bedoeling was dat de baby het goedje ingespoten had gekregen en niet de moeder… Toen heb ik de moeder toch maar overgeplaatst voor de injectie. Volgens de apotheker moeten we over “enkele” maanden wel onze eigen voorraad kunnen bestellen; nadat het hele management erover heeft vergaderd, alle benodigde formulieren zijn ingevuld, handtekeningen en stempels zijn gezet.

Verder heb ik mijn eerste operaties uitgevoerd, twee sterilisaties, een kleine littekenbreuk en een curettage bij een incomplete abortus. Gelukkig allen met goede afloop. Relatief eenvoudige ingrepen maar ik heb toch flink staan zweten, toch wel even wennen om er alleen voor te staan.

Later meer over bijvoorbeeld de verhalen die ik te horen krijgt op de poli, het wordt vooral geestig als de verpleegster/ vertaalster ook de humor wel in kan zien van de ellenlange beschrijvingen van patiënten. Vaak is het echter helaas zo dat je na een uitgebreid en enthousiast verhaal van tien minuten met veel armbewegingen en verschillende gezichtsuitdrukkingen slechts te horen krijgt: “Ja hij heeft hoofdpijn”.

2-3-2010 tick bite fever

2010-03-02T19:22:00.005+02:00

Lig in bed met algehele malaise tgv een teek die de "Rickettsia" die hij bij zich droeg zo nodig op mij moest overhevelen.
Handig is wel dat die kleine bacterie een reactie achterlaat op de plek waar de teek je bijt dus als je je niet helemaal lekker voelt weet je direct dat het waarschijnlijk met die afwijkende teekbeetplek te maken heeft..
Kuurtje antibiotica moet me er wel weer bovenop helpen zo het schijnt. Ik vond het niet zo aangenaam klinken tick bite fever, beetje als yellow fever of thyphoid fever of relapsing fever (herinner me iig nog van tropencursus dat je die niet moet krijgen), maar gelukkig is dit een milde variant, beetje hoofdpijn etc. Beetje misselijk, maar kan nog wel chocolade eten dus ook dat valt wel mee.
Het regent vandaag tropisch wat betekent dat de patiënten enigszins wegblijven, dat komt dan wel weer goed uit.

Lve grtn!

28-2-2010 telefoon en internet!

2010-03-02T18:51:00.001+02:00

Hallo (molweni in Xhosa, zonder kliks..)

Heb internet in mijn eigen huisje. Erg fijn! En mijn mobiele telefoon is inmiddels ook aangesloten op het netwerk. Dit alles had allemaal uiteraard wat voeten in de aarde. Nogal wat formulieren met stempels nodig en geen werkende printer in het ziekenhuis.. De man die zijn handtekening moest zetten was niet aanwezig dus daar eerst langs.. Lange rijen in de belwinkel aangezien iedereen net zijn salaris binnen had en dat direct weer moest uitgeven..
Ook grappig, sinds ik hier ben is er een water probleem, dit hele gebied is op de een of andere manier afgesloten van water. Dus rijden de trucks met grote bakken water af en aan voor het broodnodige. Een van die trucks is op een dramatische manier vastgelopen, zo'n 20 meter voor het ziekenhuis en blokkeert de hele weg; voorkant in de ene berm en achterkant in de andere.. Zie foto. Kan t allemaal mooi zien vanaf mijn huis. De bestuurder zit al een dag in zijn cabine te wachten op.. Benieuwd hoe ze t gaan oplossen, en ... hoe lang t gaat duren.. Er is een soort van andere route naar het ziekenhuis maar als de gewone weg al slecht is is deze al helemaal niet erg geschikt voor een niet door vier wielen aangedreven huurauto, of voor ambulances.
We zijn vandaag naar de Kraal gerend voor een duik in de zee. Het is nu erg warm, te om in de zon te zitten. Maar heerlijk om te rennen met een windje erbij.
Verder beetje geklust dit weekend, begint echt een heel fijn huisje te worden hoewel er vanochtend tijdens het douchen op een weer een grote hoeveelheid water uit het plafond, door de lamp ... naar beneden stortte. Waarschijnlijk een probleempje met de boiler.. Mmmh.

Morgen weer een nieuwe werkweek, mijn inwerk periode begint op zijn eind te lopen, zie wel beetje op tegen de diensten in mijn eentje...

Kss

19-2-2010 Aangekomen

2010-03-02T18:33:00.002+02:00

Ff een berichtje.. Te druk om eerder wat te laten horen en internet is extreem matig.. Maar ben dan ook nog maar drie dagen weg bedenk ik me dus waarschijnlijk hebben jullie me nog niet echt gemist.

Afscheid op Schiphol was lkkr dramatisch zoals het hoort, met Walid die nog aan kwam sprinten toen ik al achter de douane was (waar een overactieve medewerkster de helft van mijn bagage innam, want ja mevrouwtje daar zit ook een limiet aan he, en die spullen in je jas moeten we denk ik ook even wegen...)
Overstappen in Jburg was prima vier uur in bed gelegen (met al mijn bagage naar hotel, dus kwam goed uit dat ik wat achter had gelaten op schiphol... Annelieke stond klaar om me op te pikken met luxe
landrover in east london.

Ziekenhuis gebouw is mooi, de plek is bijzonder prachtig. Midden tussen de heuvels, nu compleet groen, overal vogels en geluid van krekels bij het slapen. Het ruikt een beetje naar Haamstede..

Mijn huis is een potentieel paleisje, maar nu nog wat ongezellig, kaal en een beetje in een slechte staat en met water problemen oa. Maar grote keuken. twee slaapkamers en woonkamer en badkamer. Met uitzicht op de heuvels, ook vanuit mijn bed. Dus dat is niet verkeerd. Naast me wonen de nurses en hun kinderen die me gezellig gedag zeggen en zwaaien als ik langs kom. 's ochtends komen de schoolkinderen in mooi schooluniform langs gewandeld als ik naar het ziekenhuis loop. Boekentassen op de rug op het hoofd.

Annelieke en Annelore wonen paar minuten verderop en is gezellig in hun huis met puppy en klein poesje. Ik heb als huisdieren alleen nog een paar hagedisjes. Wel erg relaxt dat ik met hen kan meelopen en niet alles zelf hoef uit te vinden. Dat maakt de schok toch wat minder.

Ziekenhuis erg heftig. Eerste middag oa een reanimatie van een 3 weken oude prematuur van 1300 gram, succesvol maar hij overleed in het uur erna. Daarnaast heel veel HIV en uitgebreide TB pathologie waaraan elke dag wel iemand bezwijkt. Maar zal de niet medici de verdere pathologie besparen. Ja Veer speciaal voor jou dus… Of toch nog iets..
Vandaag hebben we een keizersnede gedaan, ze had al 2 keer eerder een sectio gehad. Dus meteen een sterilisatie uitgevoerd om ellende met het litteken in de baarmoeder te voorkomen (een scheur bij een mogelijk volgende bevalling). Gister dan weer een vrouw die voor de 8ste keer moest bevallen overgeplaatst omdat het kind er niet uit wilde.

De ok is in zeer goede staat met goede apparatuur maar wel maar 1 set afdekdoeken... Dus maximaal 1 ok per dag.. En als het water is uitgevallen kan er niet worden gesteriliseerd en dat gebeurd nogal is. Dus niet zeer handig.

Bizar is bv dat er vijf defibrillatoren staan maar nergens klokken aan de muur.. (om de pols op te nemen bijvoorbeeld, wat dan ook willekeurig wordt ingevuld, of om bij te houden wanneer voedingen gegeven moeten worden.)

De taal is prachtig, de klikken lijken me niet te doen maar Annelieke komt al een heel eind dus wie weet.

Heb ook al even in de zee gezwommen, is het mooiste strand wat ik ooit gezien heb geloof ik.. Rotsachtig, midden in de heuvels met een rivier die er op uit komt.

Hoop morgen eigen internet verbinding en een telefoonnummer te hebben, maar we zullen zien.

Dank voor alle lieve aandacht in de laatste paar emotioneel soms wat wankele maanden.. Ben op dit moment erg tevreden, for the moment............

Lfs!