16.10.2011

Na vijf maanden, een reis terug naar Nederland, mijn 32ste verjaardag gevierd en 33ste levensjaar ingeluid te hebben weer eens bericht van de immer groene heuvels aan de oostkust van Zuid Afrika. De winter is voorbij, de vogels bouwen hun nesten, de bloemen poppen op uit de grond, verse aardbeien uit de tuin, onze geadopteerde straathond brengt haar puppy op in de bosjes naast ons huis, ons klein katje wordt een volwassen poes.

Het ziekenhuis is nog steeds het ziekenhuis en is aan niet al teveel verandering onderhevig, behalve afwisseling van enkele artsen, de TB afdeling die een zeer noodzakelijke grondige verbouwing ondergaat en dat er opnieuw gepraat wordt over het aanleggen van een asfaltweg, maar dat hoort men al zo lang hier.

De regering wil een landelijke ziektekosten verzekering invoeren en ons district is een van de vijf pilot gebieden waar in de aankomende vijf jaar een begin mee wordt gemaakt. Het samenvoegen van de private en publieke gezondheidszorg met als doel een gelijke behandeling van eenieder ongeacht inkomen. De verschillen in behandeling in de respectievelijke ziekenhuizen en de immense verschillen tussen arm en rijk (die slechts toeneemt) is een instandhouding van de situatie gedurende apartheid, er is effectief niets veranderd voor de arme bevolking. Het wordt ongetwijfeld een zeer moeizaam politiek proces, zoals het gevecht van Obama in Amerika.

Mijn leven is hier simpel. Omringd door natuur met constant vogelgekwetter en de luxe van een zacht klimaat, vruchtbare grond, chocolade en goede wijn uit de winkel is er niet veel om over te klagen.

Gefascineerd ben ik van de Xhosa en hun cultuur. Hoe meer ik de taal begrijp, hoe meer ik probeer te begrijpen waar ze vandaan komen. Het doet me beseffen wat jarenlange onderdrukking met de psychologie van een volk doet en hoezeer dit de eigenwaarde ondermijnd. Zoals Nelson Mandela in de hoogtijdagen van zijn gevecht tegen de onderdrukking. Hij beseft zich dat hij op het moment dat hij in een vliegtuigje stapt en ziet dat de piloot zwart is zich afvraagt of dat wel goed zal gaan. Dat is toch een white man's job.. Zo diep groeien de wortels van de zwarte onderdrukking.

Een prachtig gedicht van de vroegere president van Senegal illustreert de verschillen in inzichten tussen de zwarte bevolking en de opgelegde westerse wijsheden.


Prière d'un petit enfant nègre, 1943
(in Anthologie de la nouvelle poésie nègre et malgache, L.S. Senghor, éd. PUF, 1948)

Seigneur je suis très fatigué.
Je suis né fatigué.
Et j'ai beaucoup marché depuis le chant du coq
Et le morne est bien haut qui mène à leur école
[morne: mot créole, désigne une petite montagne isolée, de forme arrondie].
Seigneur, je ne veux plus aller à leur école,
Faites, je vous en prie, que je n'y aille plus.
Je veux suivre mon père dans les ravines fraîches
Quand la nuit flotte encore dans le mystère des bois
Ou' glissent les esprits que l'aube vient chasser.
Je veux dormir ma sieste au pied des lourds manguiers,
Je veux me réveiller Lorsque là-bas mugit la sirène des Blancs
Et que l'Usine
Sur l'océan des cannes
Comme un bateau ancré
Vomit dans la campagne son équipage nègre.....
Seigneur, je ne veux plus aller à leur école,
Faites, je vous en prie, que je n'y aille plus.
Ils racontent qu'il faut qu'un petit nègre y aille
Pour qu'il devienne pareil
Aux messieurs de la ville
Aux messieurs comme il faut.
Mais moi je ne veux pas
Devenir, comme ils disent,
Un monsieur de la ville,
Un monsieur comme il faut.
Je préfère flâner le long des sucreries
Où sont les sacs repus
Que gonfle un sucre brun autant que ma peau brune.
Je préfère vers l'heure ou' la lune amoureuse
Parle bas à l'oreille des cocotiers penchés
Ecouter ce que dit dans la nuit La voix cassée d'un vieux qui raconte en fumant
Les histoires de Zamba et de compère Lapin Et bien d'autres choses encore
Qui ne sont pas dans les livres.
Les nègres, vous le savez n'ont que trop travaillé.
Pourquoi faut-il de plus apprendre dans des livres
Qui nous parlent de choses qui ne sont point d'ici?
Et puis elle est vraiment trop triste leur école,
Triste comme Ces messieurs de la ville,
Ces messieurs comme il faut,
Qui ne savent plus danser le soir au clair de lune
Qui ne savent plus marcher sur la chair de leur pied
Qui ne savent plus conter les contes aux veillées.
Seigneur, je ne veux plus aller à leur école.

10-5-2011 Lobola

Als vrouw moet er hier voor je betaald worden, in de vorm van een bruidsschat. Deze lobola bestaat uit vee, over het algemeen koeien. De benodigde hoeveelheid is afhankelijk van of je aanstaande al kinderen heeft (aftrek voor kroost voor het huwelijk), haar school heeft afgemaakt en eventueel gestudeerd heeft en of ze van een beetje vooraanstaande familie komt. Het huwelijk wordt wel pas als geslaagd gezien als er een kind komt. Vaak wil de man van te voren dan ook een garantie dat zijn vriendin wel vruchtbaar is, in dat opzicht is een kind voor het huwelijk wel een aanbeveling.

Op zich lief toch zo'n paar grazende beesten erbij als bruid zou je denken. Helaas is het meestal niet zo idyllisch en heeft het over het algemeen minder prettige consequenties. Het betekent eigenlijk dat de (familie van de) man de vrouw hiermee koopt. Na de huwelijksvoltrekking trekt ze bij haar schoonfamilie in en is aan hen overgeleverd. Haar man heeft na deze financiële opofferingen ook het recht om er een vriendin, of meerdere, op na te houden; hoe dat precies een verantwoording is snap ik nog steeds niet helemaal. Het wordt in ieder geval ongegeneerd toegegeven. Soms in mooie beeldspraak uitgelegd: " je wil toch niet elke dag maispap" of " iedere auto heeft een reservewiel".

Vandaag nog een zeer creatieve uitleg waarom mannen meerdere vriendinnen hebben: statisch gezien zouden er meer mannen op de wereld zijn volgens Zwai, onze data collector manager (ja zeker Isilimela hospital heeft een datacollector manager, voor hem werkt onder andere een informatieverzamelaar speciaal voor de afdeling verloskunde. Alle bevallingen worden door haar ingevoerd in een bepaald systeem, toch 80 bevallingen per maand. Toch 4 gevallen per dag en die gegevens ook nog verwerken en bespreken met de manager, ja zeker een full time baan. Maar over alle mensen die een baan hebben en het zeer onduidelijk is waar ze zich de hele dag mee bezighouden wil ik het nu even niet hebben. Zoals ook de housekeeper, die toeziet of de schoonmakers hun werk wel doen.) Zwai dus met zijn theorie over relaties. Meer mannen op de aarde, maar zo redeneert hij, omdat er zoveel mannen danwel in de gevangenis zitten, danwel starnakel dronken zijn, danwel op andere mannen vallen (dat vrouwen ook homo kunnen zijn deed er even niet toe) moeten de mannen die overblijven, waaronder hij, af en toe invallen voor de afwezige gasten.. Mmmmh, klein applausje voor zelfinzicht?
Nogal een inzicht gevend voorval; van de week bezocht een aardig stel de poli, niet vaak dat vrouw en man samen komen en dit keer keken ze ook nog verliefd, dus ik vroeg of ze getrouwd waren. Nee niet getrouwd maar het was wel d'r husband... Na enige verdere uitleg bleek dat het d'r vriend was en dat hij getrouwd was maar hier werkte en dus aan het einde van de maand altijd naar huis ging naar zijn vrouw en 2 kinderen. Maar in totaal had ie negen kinderen waarvan ook 2 bij zijn vriendin en ... toen ben ik afgehaakt.

De getrouwde vrouwen zijn ook niet gek en weten over het algemeen maar al te goed dat hun man er andere vrouwen op na houdt. De hoger opgeleide dames, zoals de zusters in het ziekenhuis, zijn zich er derhalve wel degelijk bewust van dat ze een groot risico op HIV lopen. Maar niets dat ze er tegen kunnen doen. Je man vertellen dat ie een condoom moet gebruiken zeker, ha, ook al zoiets waar die mannen allerlei theorieën over hebben waarom dit niet nodig is.

Leve de feminisering.

Laatst was er een man in de kinderafdeling die voor zijn kind zorgde, wat schattig vonden we dat allemaal, maar hij leek meer de opa van het mentaal geretardeerde kind. Navraag bij de zuster leerde ons dat hij inderdaad de opa is, maar ook de vader... Waarop de moeder of moet ik zeggen dochter is weggelopen van huis. Ongelooflijk, waar is het AMK als je het nodig hebt?

Eergisternacht weer een verkrachtingszaak, een meisje dat helemaal onder de modder zat, was de bosjes ingesleurd en verkracht door een onbekende man. Ze vertelt de hele geschiedenis alsof het gaat om een alledaagse gebeurtenis, wat het welbeschouwd eigenlijk ook is hier. Heel Nederland kent de verkrachter die in Utrecht bij de Uithof ronddwaalde in mijn jeugd. Hier is er geen beginnen aan om al deze zaken te publiceren. Ik denk dat we gemiddeld iedere week wel een verkrachtingszaak zien.
Ook moet de politie er zijn handen vol aan hebben. Wij moeten als arts bewijsmateriaal verzamelen op het slachtoffer. Dat betekent dat je al gauw een uur in de weer bent met wattenstokjes op alle mogelijke plekken, het uittrekken van haar en anderszins Sherlock Holmes-achtige bezigheden. De meeste tijd gaat echter nog zitten in het vouwen van de doosjes waar de wattenstaafjes in moeten. Dit is een ware intelligentie test op zich en mijn collega's en ik scheppen dan ook tegen elkaar op hoe snel we deze ikea achtige vouwsels (zonder handleiding) in elkaar frutsen. Dan moet je je voorstellen dat er terwijl je vernuftig dit driehoekige pakketje probeert te orichamien er een wattenstaaf met bewijsmateriaal in zit dat er niet weer direct moet worden afgeschraapt.
Het lijkt mij in ieder geval Gods onmogelijk voor de politie om met al deze opvangpapiertjes iets te doen, laat staan al die doosjes weer open te krijgen.

6-2-2011 Versus

Na een kort verblijf in Nederland en Schotland voor de feestdagen nu alweer een tijdje terug in Isilimela. Toch nog een kleine terugblik op de verschillen.

Sneeuwstormen, platliggend treinverkeer, opgeraakt strooizout bij de eerste drie graden onder nul versus tropische stortbuien, zeer slecht begaanbare weg naar het ziekenhuis, overstroomde brug en derhalve afwezig patienten-vervoer oh ja en twee kapotte ambulances.
Zeurende mensen met gratis koffie en thee wachtend op de trein versus vier uur op een ambulance wachten en dankbaar zijn als hij eindelijk arriveert.
Hoge perinatale sterftecijfers in Nederland van iets van 7 per 1000 geboorten en aloude discussie over thuisbevalling versus sterftecijfers in Zuid Afrika van ongeveer 38 per 1000 en niet minder dan 206 in ons verwijzingsziekenhuis in Umtata in 2010; dertienjarige zwangeren, baby van 1,5 kilo die thuis geboren wordt en 4 dagen later naar het ziekenhuis wordt gebracht.
Oorlog verklaard aan de klantenservice van telefoonmaatschappijen (dank Youp) versus alweer meer dan een week compleet afwezige telefoonlijnen in het ziekenhuis en de telefoon in mijn huis doet het al paar maanden niet.
Gesprongen waterleidingen in Ierland, nationale crisis, aftredende politici met continue verslag door media versus maandelijks geen stromend water in ons ziekenhuis, en een al een jaar lekkende waterleiding.
Algehele ontruiming van het Meander Medisch Centrum vanwege stroomstoring en brand versus een wanneer nodig immer werkende generator in Isilimela ziekenhuis. (Ha!)
Elke dag een uur in de file naar werk versus in de stromende regen over modder wegen met de landrover een afgelegen kliniek bezoeken en onderweg drie vastgelopen auto's uit de greppel trekken.
Gemiddeld 5 kamers per huis en 7 miljoen huizen voor 17 miljoen mensen versus vier zusters in een kamer waar net vier bedden in kunnen en gezinnen met 12 kinderen in een rondaval (traditionele hut).
Youri van Gelder weer aan de coke, of toch niet, snap er het fijne niet van versus half Sweleni village voetbalteam in de klassieker tegen Isilimela hospital niet helemaal nuchter uit zijn ogen kijkend (helaas desalniettemin 2-1 nederlaag voor Isilimela hospital en verlies van de 100 rand inzet).
Steeds meer rotondes, vrijliggende fietspaden, dodehoekspiegels en stoplichten versus de Transkei-robot (robot is het woord voor stoplicht in Zuid Afrika) oftewel koeien op de weg.
Een regering die bondgenoot is met extreem rechts (die overigens ook nog eens de meest besproken figuur van 2010 is, dus wil er eigenlijk niet nog meer woorden aan vuil maken) versus weinig te kiezen met een grote politieke partij, corruptie zonder weerga en tot voor kort uitspraken over genezen van HIV met knoflook.

Zou nog wel even door willen gaan en doe dat misschien ook wel maar moet nu even naar het ziekenhuis voor een familie die een zieke kip heeft opgegeten (versus heel Duitsland aan de Dioxine eieren..).

13-12-2010 Maandagmorgen

Ik las het weekend in de krant dat de slechtste tijd om te gaan shoppen in Zuid Afrika maandagmorgen is. Hoe dat zo vraag je je af? Nou, omdat dan de kans het grootst is dat overvallers toeslaan en je dus weleens gewond zou kunnen raken in the proces. Ik ga meestal toch niet shoppen op maandagmorgen maar toch nuttige informatie om in je achterhoofd te houden. Ik kan daar echter na vandaag aan toe voegen dat de maandagmorgen ook niet zo'n goede dag is om naar het ziekenhuis te gaan.
Momenteel doe ik een anesthesie training van twee weken in een provinciaal ziekenhuis in Port Elizabeth (de hoofdstad van de Eastern Cape provincie). De ellende die hier voorbijkomt is bijna niet voor te stellen. Ons kleine ziekenhuisje in de Transkei heeft ook te kampen met de nodige steekwonden en een ocasional schotwond maar hier in het grootste ziekenhuis van de hele provincie zie je alle ellende uit de wijde omtrek binnenkomen. Zo werd ik deze maandagmorgen verwelkomd door een aantal politiewagens bij de ziekenhuispoorten. Of ik even ergens anders wilde parkeren want er was net een politieman doodgeschoten door een gevangene... Onwaarschijnlijk verhaal, maar uiteraard elders geparkeerd en het ziekenhuis binnen gelopen. Al snel kwam ik achter het hele verhaal, de gevangene was in het ziekenhuis voor röntgenfoto's van het een of ander. Hij vroeg op een bepaald moment of hij naar de wc mocht, waarop de bewaker zijn handboeien afdeed en hij naar de wc liep, het wapen dat een vriend in de wc-tank had verstopt pakte zijn bewaker neerschoot en naar buiten rende. Nou schijnt dit niet de eerste keer te zijn dat iets soortgelijks voorvalt in dit ziekenhuis. Blijkbaar hebben niet alleen de ziekenhuizen maar ook de politie te lijden aan matig opgeleid personeel. Die handboeien zitten daar toch niet voor niets zou je denken?
Voordeel was wel weer dat de agent in het ziekenhuis werd neergeschoten waardoor hij toch in ieder geval in de buurt was van de nodige zorg. Na om half tien te zijn neergeschoten duurde het echter toch nog zes uur voor hij uiteindelijk werd geopereerd. Maar dan lagen er ook nogal wat andere operaties te wachten. Zoals een vrouw die zwaar gemolesteerd was door haar man, een vrouw waarbij haar oor en voet respectievelijk waren afgebeten en afgehakt door haar vriend maar ze kwam nu voor iets anders, een beklemde liesbreuk, een steekwond in de buik, etc etc. De chirurg is de hele nacht aan het opereren met soortgelijke casus en de orthopeed heeft een lijst wachtende van minstens drie dagen die hij mag doen als de chirurgische spoedgevallen zijn gedaan. De politieagent had slechts enkele darmlaceraties en zal het waarschijnlijk overleven.

Belangrijkste andere nieuws in de krant blijft die kidnapping en moord op dat Engelse net getrouwde meisje door de echtgenoot. Wat een ongelooflijk verhaal is dat. Als iemand me uit kan leggen waarom die gast dat gedaan, graag. Het lijkt nogal knullig geregeld met achterlaten van nogal wat sporen.

Er valt nog zoveel meer te vertellen, bijvoorbeeld over de obstetrie en de manier waarop artsen hier worden opgeleid, bijvoorbeeld dat een co-assistent 10 keizersnedes zelf moet doen voordat hij zijn co-schap afsluit. Wij krijgen er in Nl als co hooguit een of twee te zien, laat staan dat we er een doen.. Nou krijgen ze hier ook alle mogelijkheid om te oefenen aangezien meer dan 80 % van de bevallingen in een keizersnede eindigt. Alle mogelijke indicaties heb ik al voorbij zien komen, onder andere werd er een 1 kilo zware baby uit de baarmoeder gevist vanwege fetal distress. Voor de niet geneeskundigen onder ons, de overlevingskansen van zo'n baby buiten de baarmoeder zijn minimaal dus is het over het algemeen helemaal geen goed idee hem eruit te halen. Gebrek aan goede opleiding en supervisie lijkt een probleem waardoor bij het minste of geringste de baby er direct wordt uitgesneden.
De co-assitenten runnen ook de eerste hulp, doen ruggeprikken, intuberen, vangen de neonaten op na een keizersnede etc. Eerstejaars assistenten staan in hun eentje te opereren, grote buikoperaties bijvoorbeeld, of doen de meest ingewikkelde anesthesie-casus alleen, komt over het algemeen geen specialist aan te pas. Zo leer je natuurlijk wel lekker snel maar helaas niet altijd de beste techniek.

So far de beslommeringen van de grote stad.

http://www.news24.com/SouthAfrica/News/Warder-shot-in-Port-Elizabeth-hospital-20101213

22-10-2010 Burenruzie

Vechtende mannen is hier een bekend fenomeen met de bijna wekelijkse steekwonden uit de lokale kroeg. Wellicht is dit te verklaren doordat er weinig tot niets te doen is en de jonge gasten dus in de bloei van hun leven een beetje rondhangen in de dorpen. Elk dorp heeft wel een lokale "shebeen" zodat ze zich in ieder geval nog kunnen laten vollopen. Dan is een klein ruzietje snel gemaakt, wordt 't bushknife getrokken en de tegenpartij, meestal vriend of familielid, toegetakeld. Vaak komen ze dan samen of met de hele familie/ vriendengroep de eerste hulp binnen zetten. Duidelijk wordt t nooit helemaal wie wie heeft gestoken en waarom. Hardop vraag ik me dan altijd af waarom het altijd de mannen zijn die dergelijke problemen veroorzaken en nooit de vrouwen.

Deze bewering moet ik echter toch wat intrekken na enige recente ervaringen. Een tijd geleden zag ik een oudere man die was aangevallen door zijn vrouw. Op het eerste gezicht leek er niet veel aan de hand echter bij verdere inspectie bleek dat zijn vrouw hem flink in zijn tong had gebeten. Ongeveer halverwege zijn tong was een gapende wond zichtbaar en zijn halve tong hing nog slechts aan een minimale hoeveelheid weefsel. Het scheelde erg weinig of zijn tong was helemaal doorgebeten. Ik vroeg mij af of deze meneer nog wel terug naar huis kon met zo'n agressieve vrouw maar dat was volgens hem geen probleem, ze had wel vaker dat soort buien.
Ook werd er enkele weken geleden een vrouw binnengebracht die met een ijzeren staaf bewerkt was door de buren. Ik, er van uitgaande dat dit een mannelijke buur was, haar direct aangeraden naar de politie te gaan en de nodige psychologische hulp verschaft. Die arme weerloze vrouw zomaar in elkaar gemept door de buurman, zo dacht ik. Na een en ander behandeld te hebben kwam er nog een ongeval binnen die werd geplaatst op de bank tegenover deze dame. Het leek dat de twee dames elkaar kenden en na enige navraag bleek dat dit de buurvrouw was die de staaf had gehanteerd.
Deze dame was er ook niet al te best aan toe met een gapende wond over de gehele bovenzijde van het hoofd. Dit bleek weer afkomstig van het bushknife van de buurvrouw met het ijzeren staaf letsels. Al met al niet helemaal duidelijk wie slachtoffer dan wel aanvaller was en psychologische steun nodig had. Ik heb ze nog wel geadviseerd om het met elkaar uit te praten in een poging de buurtverhoudingen wat te verbeteren. Echter beide dames verschenen in de loop van de week met aangifteformulieren om door mij te laten invullen op het spreekuur dus verzoening lijkt helaas niet aan de orde.

Als klap op de vuurpijl zag ik vandaag ook nog een allerschatigst mannentje van een jaar of vijf met een groot gat in zijn hoofd doordat een klasgenoot hem met een steen had geslagen. Ook al geen goede belofte voor de nieuwe generaties..

22-10-2010 Staking opgeschort

Sorry voor de late berichtgeving, hopelijk hebben jullie je niet al te veel zorgen gemaakt maar begin september is de nationale staking officieel opgeschort. Alles in het ziekenhuis is weer als normaal.
Hoewel dat normaal zeer relatief is. De laatste maand was er zoals gewoonlijk weer van alles o/s "out of stock". Bijvoorbeeld de Magnesium, een zeer essentieel medicijn bij zwangerschapsstuipen, het was zelfs dusdanig dramatisch dat het verwijzingsziekenhuis ook weken zonder Magnesium heeft gezeten. Gelukkig hebben we sinds gisteren weer een voorraad. Daarnaast is er geen CTG papier, geen test om te checken wat de Rhesus factor is van zwangeren, zijn de "analysestrips" voor het bepalen van een Hb ook al maanden op en blijft het verkrijgen van laboratoriumresultaten een drama! De computers die op, jawel, 26 april zijn geïnstalleerd om de resultaten direct op te zoeken staan nog steeds werkloos op iedere afdeling te pronken.
Maar daartegenover staat dat het water al weer een tijd niet is uitgevallen, de röntgen al weer geruime tijd onafgebroken functioneert, we er weer een nieuwe permanente dokter bij hebben en ik een gezellige huisgenoot, dat we een radioloog in Nederland hebben gevonden die al onze vragen beantwoord over röntgenfoto's en echo's (halleluja !) en ik de eerste blindedarm-verwijdering heb uitgevoerd.
Daarnaast valt te melden dat sinds deze week zelf geoogste sla uit eigen groentetuin wordt verorberd en dat de Drakensberg prachtig zijn om in te wandelen (Giant's Cup Trail)!! (zie foto's op Picasa)

28-8-10 STRIKE part 2

Het lijkt erop dat de staking grimmiger aan het worden is. Vandaag bereikte ons het nieuws dat een zuster in Nelson Mandela Academic Hospital in Umtata (ons verwijzingsziekenhuis) is neergestoken terwijl ze aan het werk was en is overleden. De aanvallers deden alsof ze een ziek persoon binnenbrachten en de zuster die kwam om te helpen staken ze neer.
Na het horen van dit bericht besloot een groot deel van de staf in ons ziekenhuis te vertrekken. Ook het keukenpersoneel vertrok uit angst voor aanvallen. Zat niets anders op dan zelf wat te koken voor de patiënten. Er zijn nog slechts 5 patiënten in de algemene afdeling, 14 in de TB afdeling en 8 in verloskunde (het ziekenhuis heeft 110 bedden) dus gelukkig geen grote hoeveelheid voedsel nodig.
Normaal gesproken heeft een van ons dienst en gaan de anderen weg in het weekend maar gezien de omstandigheden besloten we dit weekend hier te blijven met zijn drieën. Zo kunnen we in ieder geval keizersnedes doen en hoeven we zo min mogelijk mensen door te sturen.
Na het doen van een keizersnede op een 16-jarige die niet wilde vorderen (waarschijnlijk omdat haar bekken te klein is voor de grote baby) zijn we naar de keuken gegaan om een traditionele maaltijd in elkaar te draaien. Mqushu (uitgesproken met een klik; de q als een "klok klok"-klik, is een soort van bonenprut), gekookte wortelen en een ei is waar de patiënten het vanavond mee moeten doen.
De MDR-TB (multidrug resistant) patiënten willen massaal vertrekken omdat er geen verpleging is en ze weinig te eten krijgen. Deze patiënten hebben een TB-bacterie die tegen de normale behandeling resistent is en worden met andere medicijnen behandeld. Mochten ze ook tegen deze behandeling resistent worden zijn er weinig opties meer over om ze te behandelen. Als ze echt uit het ziekenhuis vertrekken zonder behandeling dan bestaat er niet alleen het risico dat ze zelf niet meer behandeld kunnen worden maar ook dat ze de resistente bacterie verspreiden in hun omgeving. Rampzalig.
Mocht er geen overeenstemming bereikt worden begin volgende week dan zal waarschijnlijk de politie ook gaan deelnemen aan de staking. Dit zou betekenen dat de weinige bescherming die de ziekenhuizen nu al hebben ook verdwijnt. Voor het eerst dat het een voordeel is dat we zo afgelegen liggen, 17 kilometer onverharde weg is tot nu toe een goede barrière voor aanvallen.

http://www.dispatch.co.za/article.aspx?id=428668